Ankara’dan Şam’a Kritik Ziyaret: Gündemde 10 Mart Mutabakatı var

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın çalışma ziyareti kapsamında Suriye’nin başkenti Şam’a gitti. Heyetin, Şam’da Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve Suriyeli yetkililerle görüşecek. Görüşmelerde 10 Mart Mutabakatı’nın hayata geçirilmesine yönelik adımların ele alınması bekleniyor.

"10 MART MUTABAKATI'NIN UYGULANMASI SÜRECİNİN GİDİŞATININ ELE ALINMASI ÖN GÖRÜLMEKTEDİR"

Yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve MİT Başkanı İbrahim Kalın'la birlikte, 22 Aralık 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'a bir çalışma ziyaretinde bulunacak ve Cumhurbaşkanı Şara ve Suriyeli yetkililerle görüşecektir.

Görüşmelerde, Esad rejiminin devrildiği 8 Aralık'ın birinci yıl dönümünü müteakip dönemde yapılacak ziyaret kapsamında siyasi, ekonomik ve güvenlik boyutlarıyla Türkiye- Suriye ilişkilerinin son bir yıllık seyrinin kapsamlı biçimde değerlendirilmesi ve Türkiye'nin ulusal güvenlik önceliklerini yakından ilgilendiren 10 Mart Mutabakatı'nın uygulanması sürecinin gidişatının ele alınması öngörülmektedir.

Ziyarette ayrıca, İsrail'in saldırganlığı nedeniyle Suriye'nin güneyinde beliren güvenlik riskleri üzerinde durulması beklenmektedir. Türkiye ve Suriye'nin ortak çıkarları ile Suriye'nin DEAŞ'la Mücadele Uluslararası Koalisyonu'na (DMUK) ahiren katılımı bağlamında, Suriye sahasında oluşabilecek kırılganlıktan istifade etmeye çalışan DEAŞ'ın yeniden canlanmasının önüne geçilmesine yönelik iş birliği de görüşülecektir.

Görüşmenin odak noktasını oluşturacak güvenlik meselelerinin yanı sıra Suriye'nin yeniden inşası için ikili düzeyde yürütülen projelerin ele alınması ve Suriye Hükümeti'nin kapasite inşası çabalarının desteklenmesine yönelik çalışmaların değerlendirmesinin yapılması da planlanmaktadır. Türkiye'nin Şam Büyükelçisi olarak atanan Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz da söz konusu ziyaret münasebetiyle Şam'a intikal edecektir.

3+3 FORMATINDAKİ KARŞILIKLI ZİYARETLER

Esad rejiminin devrilmesinin ardından geçen bir yıllık süreçte Türkiye- Suriye ilişkilerinde birçok alanda ivme yakalanmış, güvenlik ve ekonomi alanları başta olmak üzere ikili ve bölgesel düzeyde tarihi iş birliği fırsatları ortaya çıkmıştır.

Türkiye, bir yandan yaklaşık 15 yıl süren Suriye ihtilafının yaralarının sarılmasına destek verirken, diğer yandan yeni iş birliği imkanlarının iki ülkenin menfaatleri doğrultusunda Suriye'nin istikrar ve güvenliğine hizmet edecek şekilde değerlendirilmesi için gerekli çabayı göstermektedir. Bu çerçevede Bakan Fidan, Esad rejimin devrilmesinin akabinde ilk olarak 22 Aralık 2024 tarihinde Suriye'yi ziyaret etmiştir. Bunu izleyen süreçte, Suriye'de yeni dönemde ortaya çıkan bu olumlu atmosferin doğal bir sonucu olarak Türkiye ve Suriye arasındaki karşılıklı üst düzeyli ziyaretler hız kaybetmeden devam etmektedir. Bu kapsamda, İki ülke arasında 3+3 formatında gerçekleştirilen görüşmeler de önemli bir yer tutmaktadır. Bu çerçevede, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, beraberinde üst düzeyli bir heyetle, 15 Ocak 2025 tarihinde Türkiye'ye bir ziyaret gerçekleştirmişti. Ziyaret çerçevesinde, Dışişleri Bakanı Fidan, Milli Savunma Bakanı Güler ve MİT Başkanı Kalın Suriyeli muhataplarıyla bir araya gelmişti. Bu toplantıyı müteakiben Bakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Güler ve MİT Başkanı Kalın'la birlikte 13 Mart 2025 tarihinde Suriye'ye bir çalışma ziyaretinde bulunmuştu. İki ülke arasında güvenlik alanındaki iş birliği ile güncel gelişmelerin ele alındığı bir diğer toplantı ise, Bakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Güler ve MİT Başkanı Kalın ve Suriyeli muhataplarının katılımıyla, 12 Ekim 2025 tarihinde Ankara'da düzenlenmişti.

10 MART MUTABAKATI

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Şam yönetimi arasında 10 Mart 2025’te 8 maddeden oluşan bir mutabakata varıldı. Ancak anlaşmanın üzerinden yaklaşık 9 ay geçmesine rağmen maddelerin hayata geçirilmesine yönelik somut bir adım atılmadı.

Suriye devlet ajansı SANA’nın aktardığına göre, Şam’daki Başkanlık Sarayı’nda taraflarca imzalanan mutabakat metninde şu başlıklar yer aldı:

Tüm Suriyelilerin temel haklarının güvence altına alınması

Kürt toplumunun haklarının korunması

Ülke genelinde ateşkesin sağlanması

Devlet kurumlarının entegrasyon sürecinin başlatılması

Mültecilerin güvenli ve gönüllü dönüşünün sağlanması

Suriye devletine destek verilmesi

Bölünme çağrıları ile nefret söylemlerinin reddedilmesi

Anlaşmanın uygulanmasını takip edecek yürütme komitelerinin çalışmalara başlaması